మాతృకావిలాసంలోని ఏకాక్షరనిఘంటువు - 7
సాహితీమిత్రులారా!
మాతృకావిలాములోని ఏకాక్షరనిఘంటువు తరువాయి భాగం ..
.jpg)
ఞఞాఞిఞీఞుఞూఞేఞైఞోఞౌఞంఞః ॥ 10 ॥
ఞః స్తు నాసికయా భాషీ వహ్నిరూపో భయానకః ॥ 30 ॥
స్వరభేదకరోగశ్చ ఞా జరా రాశిరేవ చ ॥
ఞిః సమ్రాడ్ జ్ఞానవృద్ధోऽగ్నిర్ఞీః పాఖండీ సురాప్రియః ॥ 31 ॥
ఞుః సునేత్రో ఞూః సువాసాః కార్తస్వరసన్నిభః ॥
ఞేః కృష్ణా ఞోః పలాశః స్యాఞ్జగౌః పాఖండవాక్ కరీ ॥ 32 ॥
పూర్వో ధ్రువా చ ఞం సర్పిః పరం బ్రహ్మ నిగద్యతే ।
ఞః ప్రాగుక్తోऽపి సుభగో బాలకో మృదుభాషకః ॥ 33 ॥
· ఞ: అనునాసికము (ముక్కుతో పలికేవాడు), అగ్ని రూపము, భయంకరమైనవాడు,
స్వరభేదాన్ని కలిగించే రోగము.
· ఞా: కాంతి (జరా), రాశి.
· ఞి: చక్రవర్తి (సమ్రాట్), జ్ఞానవృద్ధుడు, అగ్ని.
· ఞీ: నాస్తికుడు (పాఖండీ), దేవతలకు ఇష్టమైనవాడు.
· ఞు: మంచి కళ్లు కలవాడు.
· ఞూ: మంచి వస్త్రాలు కలవాడు, బంగారము వంటి కాంతి కలవాడు.
· ఞే: శ్రీకృష్ణుడు.
· ఞో: పనస చెట్టు (పలాశః), నాస్తిక మాటలు (పాఖండ వాక్కు), ఏనుగు.
· ఞౌ: ధ్రువ నక్షత్రము.
· ఞం: నెయ్యి (సర్పిః), పరబ్రహ్మము.
· ఞః: అదృష్టవంతుడు (సుభగుడు), బాలుడు, మృదువుగా మాట్లాడేవాడు.
టటాటిటీటుటూటేటైటోటౌటంటః ॥ 11 ॥
టష్టంకష్టంకణం ప్లీహా మూత్రకృచ్ఛ్రోऽథ పిప్పలః ।
టా శూర్పష్టిః కరేణుర్భూః సరమా టీర్ధరాధరః ॥ 34 ॥
టుః కంకణోऽథ చూడా స్యాట్నూ నందా స్వసా చ భీః ॥
టేః కాణటేడింధః స్యాట్టైః ప్రేతో నభసీ హయః ॥ 35 ॥
టోః పరతో గురుః శిష్యష్టౌర్వినీతో దవో వృషః ॥
టం నేత్రం శ్రవణం పాత్రం భ్రమణం మరణం తథా ॥ 36 ॥
టః ప్రాగుక్తోऽపి దుఃశబ్దో ఘంటాశబ్దశ్చ ధ్వన్యతే ॥
· ట: నాణెము లేదా గొడ్డలి (టంకము), వెలిగారము (టంకణము),
ప్లీహము, మూత్రవ్యాధి, రావి చెట్టు (పిప్పలః).
· టా: చేట (శూర్పము).
· టి: ఆడ ఏనుగు (కరేణుః), భూమి, కుక్క (సరమ).
· టీ: పర్వతము (ధరాధరః).
· టు: కంకణము, శిఖ (చూడా).
· టూ: నందుడు, సోదరి (స్వసా), భయము.
· టే: ఒంటికన్ను వాడు (కాణః).
· టై: ప్రేతము, ఆకాశము, గుర్రము.
· టో: శిష్యుడు.
· టౌ: వినయము గలవాడు, అడవి అగ్ని (దవము), ఎద్దు (వృషభము).
· టం: కన్ను, చెవి, పాత్ర, తిరగడము (భ్రమణము), మరణము.
· టః: వినకూడని శబ్దము, గంటానాదము.
No comments:
Post a Comment