అన్నీ ఒక్క లలనామణిలోనే ఉన్నాయి

సాహితీమిత్రులారా!

పంచేంద్రియాలకు, మనస్సనే ఆరో ఇంద్రియానికి విషయభూతమైన పదార్థాలన్నీ
ఒక్క లలనామణిలోనే లోకోత్తరమైన రీతిలో పొదగబడి ఉన్నాయి
- అనే ఈ శ్లోకం చూడండి.

ద్రష్టవ్యేషు కిమ్ముత్తమం?  మృగదృశ ప్రేమప్రసన్నం ముఖం;
ఘ్రాతవ్యేష్వపి కి? తదాస్యపవన: శ్రావ్యేషు కిం? తద్వచ:
కిం స్వాద్యేషు? తదోష్టవల్ల వరస:; స్పృశ్యేషు కిం? తద్వపు;
ద్ధ్యేయం కిం? నవయౌవనే సహృదయై: సర్వత్ర తద్విభ్రమా:
                                                                              (భర్తృహరి సుభాషితములు -2-7)
ద్రష్టవ్యేషు కిమ్ముత్తమం?  

మృగదృశ ప్రేమప్రసన్నం ముఖం;
ఘ్రాతవ్యేష్వపి కి? 

తదాస్యపవన: 

శ్రావ్యేషు కిం? 

తద్వచ:
కిం స్వాద్యేషు? 

తదోష్టవల్ల వరస:; 

స్పృశ్యేషు కిం? 

తద్వపు;
ద్ధ్యేయం కిం? 

నవయౌవనే సహృదయై: 

సర్వత్ర తద్విభ్రమా:
                                           (భర్తృహరి సుభాషితములు -2-7)

ఈ శ్లోకం ప్రశ్నోత్తరరూపంలో ఉంది.

1. రసికులైనవారు ప్రాయంలో చూడదగింది ఏది ?
 - ముద్దుగుమ్మ మచ్చటైన ముఖం
    (ఇది నేత్రేంద్రియాన్ని తృప్తి పరుస్తుంది.)

2. వాసన చూడదగినదానిలో ఉత్తమమైనది ఏది?
   - ఆ జవరాలి కమ్మని తావి (ఇది మగద్దరాలి ముఖారవిందాన్ని
      తాకుతూ వచ్చేగాలి మోసుకొచ్చే గంధం-
      ఇది నాసికేంద్ియ రూపమైన తృప్తేినిస్తుంది.)

3. వినదగిన వాటిలో శ్రేష్ఠమైనది ఏది?
   - నునులేత తరుణీమణి యొక్క భాషణ 
     (దీనివల్ల శ్రోత్రేంద్రియ విషయ
     సౌఖ్యతృప్తిని సూచిస్తుంది.)

4. పానము చేయదగిన వాటిలో ఉత్తమమైనది ఏది?
   - స్త్రీ యొక్క అధరామృతం
      (ఇది జిహ్వేంద్రియ తృప్తి సూచకం)

5. తాకదగిన వాటిలో మేలైనది ఏది?
   - లలన యొక్క నును మెత్తని మేను 
      (పుష్పంలా సుకుమారమైన శరీరంగల స్త్రీ సంభోగం.
       ఇది పంచేంద్రియాలకు సుఖాన్నివ్వగలది.)

6. అంతరేంద్రియమైన మనస్సుకు సౌఖ్యం కలిగించేది ఏది?
    - స్త్రీని గూర్చిన తలపే