చిత్రకవితా ప్రపంచం

 

మాతృకావిలాసంలోని ఏకాక్షరనిఘంటువు - 13

సాహితీమిత్రులారా!

మాతృకావిలాములోని ఏకాక్షరనిఘంటువు తరువాయి భాగం ..

భభాభిభీభుభూభేభైభోభౌభంభః ॥ 24 ॥

అథ భాదేః । భో భయానక ఇష్టఘ్నో భటః సోమో భయాతురః ॥ 72 ॥

భా దీప్తిః ప్రతిభా వాణీ కాంతిశ్శాలా సముద్మనా ॥

భిః పక్షీ భీ చ భీతిరస్యాద్ భుర్భుజంగోऽథ భూర్మహీ ॥ 73 ॥

జాతాజాతశ్చ భేః కాంతిర్బ్రహ్మా వరుణో యమః ॥

భైః ప్రహారోऽథ భీరుః స్యాద్ భోః కంసో భౌ రమాపతిః ॥ 74 ॥

భం నక్షత్రం భయం బ్రహ్మ భరణం ధరణం యమః ॥

భః ప్రాగుక్తో భరాక్రాంతో భవభీతో భవానుగః ॥ 75 ॥

·         భ: భయంకరుడు, సైనికుడు (భటుడు), చంద్రుడు (సోమః).

·         భా: కాంతి (దీప్తి), తెలివితేటలు (ప్రతిభ), వాక్కు, ఇల్లు (శాలా).

·         భి: పక్షి.

·         భీ: భయము.

·         భు: పాము (భుజంగము).

·         భూ: భూమి.

·         భే: కాంతి, బ్రహ్మ, వరుణుడు, యముడు.

·         భై: దెబ్బ (ప్రహారము), పిరికివాడు (భీరువు).

·         భో: కంసుడు.

·         భౌ: విష్ణువు (రమాపతి).

·         భం: నక్షత్రము, భయము, పరబ్రహ్మము, భరించడం, ధరించడం, యముడు.

·         భః: శివ భక్తుడు (భవానుగుడు).

---

మమామిమీముమూమేమైమోమౌమంమః ॥ 25 ॥

అథ మాదేః । మో మహేశోऽథ మః స్తోమః సోమో రామో రణో గజః ॥

మా జాలంధ్రీ వ్యథా లక్ష్మీర్మాతా మా మాస ఈరితః ॥ 76 ॥

మిః కర్ణో మీర్మహాబాహుర్ముర్మాతా మూర్మహాబలః ॥

మేః సారంగోऽథ మైః పూషా సారథిః ప్రణతోవరః ॥ 77 ॥

మోః పత్నీ మౌః సురావాసో మంగళం మలినం ఫలమ్ ॥

మః ప్రాగుక్తోऽపి మతిమాన్ మణివేధకరః పుమాన్ ॥ 78 ॥

·         మ: శివుడు (మహేశుడు), సమూహము (స్తోమః), చంద్రుడు, రాముడు, యుద్ధము, ఏనుగు.

·         మా: లక్ష్మి, తల్లి, నెలను (మాసము), బాధ (వ్యథ).

·         మి: చెవి (కర్ణము).

·         మీ: గొప్ప బాహువులు కలవాడు.

·         ము: తల్లి.

·         మూ: గొప్ప బలవంతుడు.

·         మే: చాపము (సారంగము).

·         మై: సూర్యుడు, సారథి.

·         మో: భార్య (పత్నీ).

·         మౌ: దేవతల నివాసం.

·         మం: మంగళము, మురికి (మలినము), ఫలము.

·         మః: బుద్ధిమంతుడు.