రెండు హల్లుల పద్యం

సాహితీమిత్రులారా!

రూపగోస్వామి కూర్చిన చిత్రకవిత్వాని

అనే చిత్రకావ్యంలోని రెండు హల్లుల పద్యం

ఇందులో ర-స- అనే రెండు హల్లులు మాత్రమే

ఉపయోగించి పద్యం కూర్చారు గమనించండి-

రసాసారరసుసారోరురసురారిః ససార సః

సంసారసిరసౌ రాసే సురిరంసుః ససారసః

రెండు హల్లుల పద్యం

సాహితీమిత్రులారా!

బుక్కపట్టణ రాఘవాచార్య కృత
శ్రీకువలాశ్వ విజయములోని
పంచమాశ్వాసమునుండి-

కేవలం రెండుహల్లులను 

ఉపయోగించి కూర్చిన పద్యం

ల-వ అనే రెండు హల్లులతో కూర్చిన పద్యం గమనించండి-

లావు వోవు లేవ లేవెవలా వలి
వేల వోలె వాలవేవలేవ
వాలు వీలు వోల వాలు వీలీవేల
లేవ లీల వీవు లోవి వోలె (5-71)

 రెండు హల్లుల పద్యం

సాహితీమిత్రులారా!

భారవి కిరాతార్జునీయం ను తెలుగులో అనేకులు కూర్చారు

భువనగిరి విజయరామయ్యగారు కూర్చిన ఆంధ్రకిరాతార్జునీయంలో

శివ అర్జునుల శరయుద్ధం సమయంలో కూర్చిన రెండుహల్లుల పద్యం

ఇక్కడ గమనిద్దాం-

చూచి చొచ్చి చేరి రేచి చిచ్చై చార

చారురుచి రచించి చీరి చీరి

రాచ చర్చ చెంచ! రారోరి రారంచు

రాచె రచ్చ చెచ్చరన్ జరించి

(ఆంధ్రకిరాతార్జునీయం - తృతీయభాగం- 15 సర్గ- 38)

ఇందులో కేవలం చ-ర అనే 

రెండు హల్లు మాత్రం ఉపయోగించి 

కూర్చడం జరిగింది.

 రెండు హల్లులతో పద్యం

సాహితీమిత్రులారా!

రెండు హల్లులు ఉపయోగించి కూర్చిన శ్లోకాన్ని ద్వ్యక్షరి అంటారు.

ఇక్కడ "క-ల" అనే రెండు హల్లులను ఉపయోగించి కూర్చిన శ్లోకం

గమనించండి.

ఇందులో హల్లులు రెండే

వాటికి అచ్చులు ఏవైనా ఉండవచ్చు.

కాలేకిలాలౌకికైక

కోలకాలాలకేలల

కలికాకోలకల్లోలా

కులలోకాలిలాలికా

దీని అర్థం-

అలౌకిక = లోకవిలక్షణమైన, ఏక = ముఖ్యమైన,

కోల = ఆదివరాహస్వామియొక్క, కాలాలకే = భార్యవైన,

ఓ లక్ష్మీ,(కాల = నల్లని, అలకే = ముంగురుగలదానా!)

కలి = కలికాలమనే, కాకోల = విషముయొక్క,

కల్లోల = అభివృద్ధిచే, ఆకుల = బాధపడుచున్న,

లోక + అలి = ప్రజాసమూహమును, లాలికా = రక్షించుచున్న,

(త్వమ్) నీవు, కాలేకిల = అపాయసమయమున మాత్రము,

లల = సాక్షాత్కరించి ప్రకాశింపుము.