Tuesday, August 11, 2026

 

 మాతృకావిలాసంలోని ఏకాక్షరనిఘంటువు - 6


సాహితీమిత్రులారా!

మాతృకావిలాములోని ఏకాక్షరనిఘంటువు తరువాయి భాగం ..




జజాజిజీజుజూజేజైజోజౌజంజః ॥ 8

జో జనో జనకో రాజా జా యోనిర్జిః సదాశివః ॥ 25

జీర్జిష్ణుః కరుణో యూకా జుర్విష్ణుర్జూః కులాలకః ॥

జేః శునీ జోథ జైః పూషా వహ్నిజోః కమలాసనః ॥ 26

జౌర్జరిజో యువా జం చ జాతం రజతమేవ చ ॥

జః ప్రాగుక్తోపి జల్పాకో జపనిష్టో జయేచ్ఛుకః ॥ 27


·         జ: జనుడు, తండ్రి (జనకుడు), రాజు.

·         జా: పుట్టుక (యోని).

·         జి: శివుడు (సదాశివుడు).

·         జీ: జయశీలుడు (జిష్ణుః), కరుణ గలవాడు, పేను (యూకా).

·         జు: విష్ణువు.

·         జూ: కుమ్మరి.

·         జే: కుక్క (శునీ).

·         జై: సూర్యుడు (పూషా), అగ్ని.

·         జో: బ్రహ్మ (కమలాసన).

·         జౌ: ముసలివాడు (జరి), యువకుడు.

·         జం: పుట్టినది, వెండి (రజతం).

·         జః: ఎక్కువగా మాట్లాడేవాడు (జల్పాకుడు), జపనిష్ఠ గలవాడు.




ఝఝాఝిఝీఝుఝూఝేఝైఝోఝౌఝంఝః ॥ 9

ఝో హస్తో ఝకటో ఝల్లో ఝా యోనిఝిః కలా కపిః ॥

ఝీః కరీ ఝుర్భృగుర్భూశ్చ ధ్రువః సంఘోమరోరగౌ ॥ 28

ఝేశ్చర్మకృద్భవో సోమో రోమరామోథ ఝైర్గూరుః ॥

ఝోః కర్ణో ఝౌః స్మృతో నాకో ఝం మైథునమితి స్మృతమ్ ॥ 29

ఝః ప్రాగుక్తోపి శీఘ్రార్థే ఝంఝావాతే చ దుర్దినే ॥


·         ఝ: చెయ్యి (హస్తము), బండి (శకటము)

           ఒక రకమైన జంతువు (ఝల్లము).

·         ఝా: పుట్టుక స్థానము (యోని).

·         ఝి: ఒక కళ, కోతి (కపి).

·         ఝీ: ఏనుగు (కరీ).

·         ఝు: భృగు మహర్షి.

·         ఝూ: ధ్రువుడు, సమూహము (సంఘము)

                   దేవత (అమర), పాము (ఉరగము).

·         ఝే: చర్మకారుడు, శివుడు (భవః), చంద్రుడు (సోమః),

               శరీరముపై రోమము.

·         ఝై: గురువు.

·         ఝో: చెవి (కర్ణము).

·         ఝౌ: స్వర్గము (నాకము).

·         ఝం: మైథునము.

ఝః: వేగము (శీఘ్రము), గాలివాన (ఝంఝామారుతము)
       మబ్బులు పట్టిన రోజు (దుర్దినము).

No comments: