చ్యుతాక్షర చిత్రం

సాహితీమిత్రులారా!

కాశీపత్యవధానులవారి చ్యుతచిత్రం 

చ్యుతం అంటె జారినది లేదా తీసివేయబడినది

చ్యుతాక్షరం అంటె తీసివేయబడిన అక్షరం

గమనించండి-

ఇది సారంగధరీయం ద్వితీయాశ్వాసం 41 పద్యం

కుధర సమా కృతి లాభ 

మ్మధికముగా గొనె గుచద్వయం బొండొండా

కుధ ముఖ లిపులు సనినగ

ట్యధర దృగం గోక్తి నాసికాస్య నఖముల్ 

కుధర సమాకృతి లాభము = పర్వతమునకు సమానమైన ఆకృతిని,(కుచములు)

ధర సమాకృతీ లాభము=భూమికి సమానమైన ఆకృతి (పిరుదులు)

రసమాకృతి లాభము=అమృత సంపదవంటి రూప ప్రాప్తిని (ఆధరము )

సమాకృతి లాభము= ఎగుడు దిగుడుగాని రూప ప్రాప్తిని (దృక్కులు)

మాకృతి లాభము=లక్ష్మీదేవి వంటి ఆకార ప్రాప్తిని,(అంగములు)

కృతి లాభము=కావ్యరచనా రూపాన్ని అంటే చమత్కారాన్ని(ఉక్తులు)

తి =నువ్వుపువ్వు వంటి దీప్తిని (నాసిక) 

లాభము= చంద్రుని (లః) వంటి కాంతిని (అస్యము)

భము =నక్షత్రాతిశయమును (నఖములు)

'కుధర సమాకృతి లాభము' అనే దానిలో ఒక్కొక్క అక్షరాన్ని తీసి వేస్తూ పోతే 

అవి వరుసగా -

కటి, 

ఆధరము, 

దృక్కులు, 

శరీరం, 

ఉక్తి, 

నాసిక, 

ఆస్యము, 

నఖములు 

అనే వాటితో సరిపోతాయని దీని అర్థం.