Showing posts with label ప్రశ్నోత్తర చిత్రం. Show all posts
Showing posts with label ప్రశ్నోత్తర చిత్రం. Show all posts

Wednesday, November 3, 2021

ముక్తగ్రస్తాక్షరోత్తర ప్రశ్న పద్యము

 ముక్తగ్రస్తాక్షరోత్తర ప్రశ్న పద్యము





సాహితీమిత్రులారా!



ఈ పద్యంలోని సమాధానాల చివరి అక్షరాన్ని రెండవ ప్రశ్నసమాధానంగా వస్తుంది.

అదేవిధంగా అన్ని ప్రశ్నలకు సమాధానాలు రావాలి పద్యం గమనించండి-


మనుజుని యాకార మహిమకు మొదలేది?

                  నగవైరి వైరికి నగరమెద్ది?

రఘుపతిగాచిన రాక్షస పక్షేది?

     శిబి(సిరి)కన్నులార్జించు చెలువమెద్ది?

పంచబాణునియింటఁబరగినరుచియేది?

             గిరజపతి భుజించు గిన్నెయెద్ది?

నయనాంగరక్షకు నలువొందు చెలువేది?

             చెలఁగిమానముఁగాచు చెట్టదెద్ది?

యన్నిటికిఁజూడ రెండేసి యక్కరములు

యాదులుపంగ తుదలెల్ల నాదులగుచు

చెప్పునాతఁడు భావజ్ఞశేఖరుండు

లక్షణోపేంద్ర పౌఢరా!యక్షితీంద్ర


ఈ పద్యంలోని ప్రతిప్రశ్నకు సమాధానం రెండక్షరాలుగల పదం

ప్రతిపదం చివరి అక్షరం తరువాతి సమాధానంలోని మొదటి అక్షరం 

అయ్యేలాగున సమాధానాలు ఉండాలి

మనుజుని యాకార మహిమకు మొదలేది?

1. తల

నగవైరి వైరికి నగరమెద్ది?

2. లంక

రఘుపతిగాచిన రాక్షస పక్షేది?

3. కాకి

 శిబి(సిరి)కన్నులార్జించు చెలువమెద్ది?

4. కత్తి

పంచబాణునియింటఁబరగినరుచియేది?

5. తీపు

గిరజపతి భుజించు గిన్నెయెద్ది?

6. పుఱ్ఖె

నయనాంగరక్షకు నలువొందు చెలువేది?

7. ఱెప్ప

 చెలఁగిమానముఁగాచు చెట్టదెద్ది?

8. ప్రత్తి


1. త

2. లం

3. కాకి

4. త్తి

5. తీపు

6. పుఱ్ఖె

7. ఱెప్ప

8. ప్రత్తి

Monday, September 6, 2021

ప్రశ్నోత్తర చిత్రం

 ప్రశ్నోత్తర చిత్రం




సాహితీమిత్రులారా!



సమస్య-
సంధ్యావందన మాచరంతి విబుధాః నారీ భగాంతర్జలైః
(పండితులు(స్త్రీ)ల యోని జలంతో సంధ్యావందనం చేస్తారు)
ఇది చాల చిత్రమైన సమస్య
ఇందులోని అర్థం పైకి సరైనదిగాలేదు

పూరణ-
కిం కుర్వంత్యుషసి ద్విజాః? 
గుణవతః కే మానినీయాః ప్ర భో?
కావా సాహసీ? 
నిశాసు సతతం ద్యౌః కీదృశీ వర్తతే?
కుత్రాస్తే మధు నారికేళ ఫలకే? 
కైః స్యాత్పిపాసాశమః?
సంధ్యావందన మాచరంతి విబుధాః నారీ భగాంతర్జలైః

ఇందులో సమస్యను క్రమాలంకారంతో పూరింపబడినది.
ఇందులో 6 ప్రశ్నలు కూర్చి సమస్యలోని 6 పదాలను
సమాధానాలుగా మార్చాడు కవి.


1. కిం కుర్వంత్యుషసి ద్విజాః?
      బ్రాహ్మణులు ప్రాతః కాలంలో ఏం చేస్తారు?
    - సంధ్యవందన మాచరంతి

2.   గుణవతః కే మానినీయాః ప్ర భో?
      గుణవంతుడైన రాజుచేత గౌరవింపదగినవారెవరు?
   - విబుధాః (పండితులు)

3.  కావా సాహసీ?
     సాహసం కలవారెవరు?
   - నారీ(స్త్రీ)

4.  నిశాసు సతతం ద్యౌః కీదృశీ వర్తతే?
      రాత్రులందు ఆకాశం ఎట్లా ఉంటుంది?
   - భగా (నక్షత్రాలతో కూడి ఉంటుంది)

5.  కుత్రాస్తే మధు నారికేళ ఫలకే?
       కొబ్బరికాయలో తీపి ఎక్కడుంటుంది?
      - అంతః(లోపల)

6.    కైః స్యాత్పిపాసాశమః?
       దాహము వేటితో తీరుతుంది?
      - జలైః (నీళ్ళతో)

ఈ విధమైన వాటిని ప్రశ్నోత్తచిత్రమనికూడ అంటారు.
ఇందులోనే ప్రశ్నలు ఉన్నాయి ఉత్తరాలు ఉన్నాయి
కావున ఇది ప్రశ్నోత్తర చిత్రం అవుతుంది.


Tuesday, May 22, 2018

కా కామధుక్?


కా కామధుక్? 




సాహితీమిత్రులారా!



ఈ ప్రశ్నోత్తర చిత్రాన్ని చూడండి-

కవీంద్రకర్ణాభరణంలోనిది ఈ శ్లోకం

కా కామధుక్? ప్రియా కా వా విష్ణోః? విశ్వం బిభర్తి కా?
విఘ్నానా మధిపః కశ్చ ప్రణామా త్సర్వకామదః?


దీని సమాధానం - గౌరీభూః
                                 (గౌః - ఈ - భూః)

1. కా కామధుక్ ?
   కోర్కెలును తీర్చునది ఏది?
   - గౌః - (గోవు)కామధేనువు

2. ప్రియా కా వా విష్ణోః?
    విష్ణువునకు ప్రియురాలెవరు?
    - ఈ -లక్ష్మి

3. విశ్వం బిభర్తి కా?
   ప్రపంచమును మోయునదేది?
   - భూః - భూమి

4. విఘ్నానా మధిపః కశ్చ ప్రణామా త్సర్వకామదః?
   నమస్కరించినంతనే అన్ని కోర్కెలను తీర్చు 
   విఘ్నాధిపతి ఎవరు?
   - గౌరీభూః - గౌరీదేవి కన్నకొడుకు గణపతి

Tuesday, January 16, 2018

ఏకోత్తర చిత్రం


ఏకోత్తర చిత్రం



సాహితీమిత్రులారా!



శ్లోకంలోని అన్ని ప్రశ్నలకు ఒకే సమాధానమైతే
దానికి "ఏకోత్తర చిత్రమ"ని పేరు. ఈ శ్లోకం గమనించండి-

భ్రమ రహితః కీ దృక్షో, భవతి తరాం వికసితః పద్మ:
జ్యోతిషికః కీ దృక్ష: ప్రాయో భువి పూజ్యతే లోకై:

దీనిలో రెండు ప్రశ్నలున్నాయి
వాటికి సమాధానం ఒకటే పదం.
సమాధానం ఇందులోనే ఉండటం వల్ల ఇది
అంతర్లాపిక సంబంధమైనదిగా
అది -  "భ్రమరహితః"


1. కీ దృక్షో భవతి తరాం వికసితః పద్మ:?
    వికసించిన తామరపువ్వు ఎలా ఉంటుంది?
    -  భ్రమరహితః
    భ్రమర హితః భ్రమరములకు ఇష్టమైనది ఏది? తామరపువ్వు
    అక్కడ (భ్రమర, హితః ) భ్రమరములకు, తుమ్మెదలు హితమైనది.

2. జ్యోతిషికః కీ దృక్ష: ప్రాయో భువి పూజ్యతే లోకై:?
    ఎటువంటి జ్యోతిష పండితుడు గౌరవింపబడుతాడు? 
    -   భ్రమరహితః
    భ్రమ రహితః భ్రమలేకుండా స్పష్టంగా చెప్పగలిగినవాడే జ్యోతిషునిగా
    అందరిచేతా గౌరవించబడతాడు.
    ఇక్కడ భ్రమ, రహితః భ్రమ లేకుండా చెప్పేవాడు,


Monday, January 8, 2018

అనేక ప్రశ్నలకు ఒకే సమాధానం


అనేక ప్రశ్నలకు ఒకే సమాధానం




సాహితీమిత్రులారా!



ప్రశ్నోత్తర చిత్రంలో
అనేక ప్రశ్నలకు ఒకే సమాధానం
అనే దానికి ఇక్కడ ఉదాహరణగా
అడుసుమిల్లి నారాయణరావుగారి
నారాయణీం నుండి చూద్గాం-

సూర్యభగవాను పట్టపు భార్య యెవతె?
నీతిలేని యుద్యోగి చింతించు నెద్ది?
బాటనెదిగోరి వృక్షముల్ నాటుచుంద్రు?
దాని చాయ యటన్న ఉత్తరము గాదె

దీనిలోని ప్రశ్నలన్నిటికి సమాధానం ఒకటే
అది కూడ నాలుగవపాదంలో ఇచ్చాడు
అందువల్ల దీన్ని అంతర్లాపిక పద్ధతి అని
చెప్పవచ్చి.

సమాధానం - చాయ

సూర్యని భార్య యెవతె - చాయ
నీతిలేని ఉద్యోగి చింతించు నెద్ది - చాయ
బాటనెదిగోరి వృక్షముల్ నాటుచుంద్రు - చాయ

Wednesday, January 3, 2018

హారామహాదేవరతాతమాతః


హారామహాదేవరతాతమాతః




సాహితీమిత్రులారా!


ఈ ప్రశ్నోత్తరచిత్రశ్లోకం చూడండి-

కే భూషయన్తిస్తనమండలాని?
కీ దృశ్యుమా? చంద్రమసః కుతః శ్రీః?
కి మాహ సీతా దశకంఠ నీతా?
హారామహాదేవరతాతమాతః

ఈ శ్లోకంలోని ప్రశ్నలకు సమాధానం
చివరిపాదం అయిన -
హారామహాదేవరతాతమాతః

1. హారాః, 2. మహాదేవరతా, 3. తమాతః
4. హారామ హాదేవర (హే)తాత (హే)మాతః

1. కే భూషయన్తిస్తనమండలాని?
   చన్నుగవలను అలంకరించునవి ఏవి?
   - హారాః(ముత్యాలహారాలు మొదలైనవి)

2.  కీ దృశ్యుమా?
    ఉమ(పార్వతి)ఎట్టిది?
   - మహాదేవరతా(ఈశ్వరుని యందు ఆసక్తికలది)

3. చంద్రమసః కుతః శ్రీః?
   చంద్రుని కాంతి ఎప్పటి నుండి ఉంటుంది?
   - తమాతః(రాత్రినుండి)

4. కి మాహ సీతా దశకంఠ నీతా?
   రావణుడు, తనను ఎత్తుకొని పోవునపుడు 
   సీత ఏమని ఆక్రోశించెను?
    - హారామ (ఓరామా), హాదేవర(ఓ మరిదీ లక్ష్మణా)
      తాత(తండ్రీ)మాతః(అమ్మా) - అని రోదించింది సీత

Friday, December 29, 2017

గతప్రత్యాగత చిత్రం


గతప్రత్యాగత చిత్రం




సాహితీమిత్రులారా!

అనులోమవిలోమ అన్నా గతప్రత్యాగత అన్నా
రెండు ఒకటే. అనుకూలంగాను, ప్రతికూలంగాను
అంటే మామూలుగా చదివితే అది గత లేదా
అనులోమ అని చివరినుండి ముందుకు చదివితే
అది ప్రత్యాగత లేక విలోమ అని అంటారు.
ప్రశ్నలకు ఇచ్చిన సమాధానం మొదటినుండి
చదివేవిధంగా ఉంటే అది అనులోమ లేక గత
ఉత్తరమని, దీని విరుద్ధంగా చివరనుండి మొదటికి
చదివిన దాన్ని ప్రత్యాగత లేక విలోమ ఉత్తరమని
అంటారు.

విదగ్దముఖమండనములోని ఈ ఉదాహరణ చూడండి-

వద వల్లభ సర్వత్ర 
సాధు ర్భవతి కీ దృశః
గోవిన్దే నానసి క్షిప్తే
నందవేశ్మని కా భవత్

సమాధానం - క్షీరనదీ

1. వల్లభ సర్వత్ర సాధు ర్భవతి కీ దృశః?
   ప్రియా సజ్జనులు సర్వత్రా ఎట్లుందురు?
    - క్షీరనదీ దీన్ని త్రిప్పి చదివిన సమాధానం వస్తుంది
    అంటే దీనరక్షీ అంటే దీనులను రక్షించేవారుగా ఉంటారు

2. గోవిన్దే నానసి క్షిప్తే నందవేశ్మని కాభవత్?
   నందుని ఇంట్లో కృష్ణుడు బండిని విరిచినపుడు ఏంజరిగింది?
   - క్షీరనదీ దీనిన్న అనులోమంగా ఉంచి చదివితే
     నందుని ఇంట్లో పాలయేరు ప్రవహించింది.


Thursday, December 28, 2017

విలోమానులోమ చిత్ర ప్రశ్నోత్తరం


విలోమానులోమ చిత్ర ప్రశ్నోత్తరం




సాహితీమిత్రులారా!


ఒక జంట ప్రశ్నలలో ఒక దానికి సమాధానంగా ఇచ్చినది
విలోమంగా చదివితే అది రెండవ ప్రశ్నకు సమాధానమైన
విలోమానులోమ చిత్ర ప్రశ్నోత్తరం అవుతున్నది.

కస్మై యచ్ఛతి సజ్జనో బహుధనం? సృష్టం జగత్కేన వా?
శంభో ర్భాతి చ కో గలే? యువతిభి ర్వేణ్యాం చ కా ధార్యతే?
గౌరీశః క మతాడయత్ చరణతః? కా రక్షితా రాక్షసైః?
ఆరోహా దపరోహతః కలయతా మేకం ద్వయో రుత్కరమ్


1. కస్మై యచ్ఛతి సజ్జనో బహుధనం?
   సజ్జనుడెవరికి ఎక్కువగా ధనదానము చేయును?
   - సాధవే (మంచివానికొరకు)

2. సృష్టం జగత్కేన వా?
   లోకము ఎవనిచే సృష్టించబడెను?
   - వేధసా (బ్రహ్మదేవుని చేత)

3. శంభో ర్భాతి చ కో గలే ?
   శివుని కంఠమున ప్రకాశించేదేది?
   - కాలిమా (నల్లని మచ్చ)

4. యువతిభి ర్వేణ్యాం చ కా ధార్యతే?
   యువతులు కొప్పులో దేన్ని ధరిస్తారు?
   - మాలికా (పూలమాల)

5. గౌరీశః క మతాడయత్ చరణతః ?
   శివుడు ఎవరిని కాలితో తన్నెను?
   - కాలమ్ (యముని)

6. కా రక్షితా రాక్షసైః?
   రాక్షసులచే రక్షింపబడినదేది?
   - లంకా (లంకా నగరం)

మొదటి రెండు ప్రశ్నలకు సమాధానాలు గమనించిన
మొదటిదానికి - సాధవే
రెండవదానికి - వేధసా
మొదటిదానికి విలోమమేకదా
ఇలాగే అన్నిటిని గమనించగలరు.

Tuesday, December 26, 2017

భేద్యభేదక చిత్రం


భేద్యభేదక చిత్రం




సాహితీమిత్రులారా!

ఏ ప్రశ్నలో భేద్యము(విశేష్యము లేక నామవాచకము)
తో పాటు, భేదకము(విశేషణము) కూడ విధించబడునో
అనగా విశేష్య, విశేషణ రూప - ప్రశ్నలున్నచోటప్రశ్నను
భేద్య భేదకము అన్నారు.

అగస్త్యేన పయోరాశేః కియత్ కిం పీత ముజ్ఝితమ్?
త్వయావైరికులం వీర! సమరే కీ దృశం కృతమ్?

సమాధానం - సకలంకం (సకలం- కమ్, సకలంకమ్)

1. అగస్త్యేన పయోరాశేః కియత్ కిం పీత ముజ్ఝితమ్
   అగస్త్య మహాముని సముద్రము నందున్న దేనిని
   ఎంత పరిమాణం త్రాగి, మరల విడిచాడు
   - సకలం - కమ్ (సముద్రమునందున్న సమస్త నీటిని)
   
2. త్వయావైరికులం వీర సమరే కీ దృశం కృతమ్
   వీరుడా యుద్ధంలో నీ శత్రువంశమునేమి చేసితివి
   - సకలంకం (కలంకంతో కూడినదయ్యెను)
    ఓడిపోయిన శత్రుబలం పరాజయంతో 
    సకలంకం(మచ్చతో కూడినది) అయ్యెను.

Monday, December 25, 2017

ఏకావృత చిత్రమ్


ఏకావృత చిత్రమ్




సాహితీమిత్రులారా!



అంతర్లాపికల్లో ప్రత్యుత్తర పదానికి అర్థం
చెప్పే సమయంలో ఆ సమాధానపదం
ఒకసారి ఆవృత్తము(మరల చెప్పుట) చేసినచో
అది ఏకావృత్త చిత్రం అవుతుంది

అంటే మొదట కొన్ని ప్రశ్నలకు సమాధానంగా
ఉన్న ఉత్తరపదాన్ని కొన్ని పదాలుగా విభజించి
చెప్పుకొని ప్రత్యుత్తరపదమును మరల ఒకసారి
ఆవర్తనం చేసి, మరోవిధంగా పదవిభాగం చేసి
మిగిలిన ప్రశ్నలకు క్రమంగా సామాధానాన్ని
సంపాదించి, చూసినచో అది ఏకావృత చిత్రం.
దీనిలో పదవిభాగం రెండు మార్లు జరిగినా ఆవృత్తి
ఒకసారే జరగడం వలన దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది.

కాం రాజా పాతి? కా హన్తి రూపం? కీదృ క్చ పక్కణః?
బలౌఘః కీదృశో రాజ్ఞాం? "కుంజరాశ్వకులాకులః"

సమాధానం-
కుంజరాశ్వకులా కులః
(కుమ్, జరా - శ్వకుల - అకులః
కులజర - అశ్వ-కుల-ఆకులః)

1. కాం రాజా పాతి?
    రాజు దేనిని రక్షించును?
   - కుమ్ (భూమిని)

2. కా హన్తి రూపం?
   రూపము(అందాన్ని)ను నాశనం చేసేది ఏది?
   - జరా (ముసలితనం)

3. కీదృక్చ పక్కణః?
   ఆటవికుల పల్లె(పక్కణః) ఎలాఉంటుంది?
   - శ్వకుల - ఆకులః(కుక్కల గుంపుచే వ్యాప్తమై ఉండును)

4. బలౌఘః కీదృశో రాజ్ఞాం?
    రాజు బలసమూహం ఎలాంటిది?
   - కుంజరాశ్వకులాకులః
    (ఏనుగుల గుఱ్ఱముల సమూహముచే వ్యాప్తమై ఉండును)


Saturday, December 23, 2017

వర్ణోత్తర చిత్రం


వర్ణోత్తర చిత్రం




సాహితీమిత్రులారా!


ఒక ప్రశ్నకు ఒకే వర్ణం సమాధానమైన దాన్ని
వర్ణోత్తర చిత్రం అంటారు.
కవీంద్ర కర్ణాభరణంలోని ఈ శ్లోకం చూడండి-

కా కామధుక్? ప్రియా కా వా విష్ణోః? విశ్వం బిభర్తి కా?
విఘ్నానా మధిపః కశ్చ ప్రణామా త్సర్వకామదః?

దీనిలోని ప్రశ్నలకు సమాధానాలు - గౌరీభూః
                                                             (గౌః + ఈ  - భూః)

1. కా కామధూక్ ?
   కోర్కెలను తీర్చేది ఏది?
   - గౌః(ఆవు /కామధేనువు)

2. ప్రియా కా వా విష్ణోః?
   విష్ణువుకు ప్రియురాలెవరు?
   - ఈ (లక్ష్మి)

3. విశ్వం బిభర్తి కా?
   ప్రపంచాన్ని మోయునదేది?
   - భూః (భూమి)

4. విఘ్నానా మధిపః కశ్చ ప్రణామా త్సర్వకామదః?
   నమస్కరించినంతనే అన్ని కోర్కెల తీర్చే 
   విఘ్నాధిపతి ఎవరు?
   - గౌరీభూః (గౌరీదేవి కన్నకొడుకు గణపతి)

దీనిలో మొదట ఒక్కొక వర్ణమే సమాధానమైంది
కావున దీన్ని వర్ణోత్తర చిత్రమంటారు.

Friday, December 22, 2017

వ్యస్త సమస్తోత్తరం


వ్యస్త సమస్తోత్తరం




సాహితీమిత్రులారా!


హిందీకవి బిఖారీదాసు చెప్పిన
ఈ పద్యం చూడండి-

కౌన దుఖద, కోహంస సో, కో పంకజ-ఆగార
తరున జనన కోమన-హరనకో, కరి చిత్ర బిచార
కౌన ధరేహై ధరనికో, కోగయంద-అసవార
కౌన భవానీ కో జనకహై "పరబతసరదార"

ఇందులోని ప్రశ్నలన్నిటికి పరబతసరదార అనేది సమాధానం
దీనిలో మొత్తం పదాన్ని తీసుకుంటే సమస్తం
అలాకాకుండా పర,బత,సర,దార ఇలా రెండురెండు లేదా
మూడు అక్షరాలను సమాధానంగా తీసుకుంటే దాన్ని వ్యస్తం అంటారు.
ఇందులో రెండు రెండు అక్షరాలుగాను,
పూర్తి పదమంతా కలిపి సమాధానంగా తీసుకుంటే
దాన్ని వ్యస్త సమస్తోత్తరం అంటారు.

ఇంక పద్యంలోని ప్రశ్నలు సమాధానాలు చూద్దాం

1. కౌన దుఖద?
   దుఃఖము నిచ్చేవాడెవడు?
  - పర (శత్రువు)

2. కోహంస సో?
   హంసతో సమానమైనదేది ?
   - బత(బాతు)

3. కో పంకజ-ఆగార?
   పద్మాకరం ఏది?
   - సర(సరస్సు)

4. తరున జనన కోమన-హరనకో?
   యువకుల మనస్సును ఆకర్షించునదేది?
   - దార(నారి లేక స్త్రీ)

5. కౌన ధరేహై ధరినికో?
   భూమిని ధరించునదేది?
   - పరబత(ధరాధరం, కొండ)

6. కరి చిత్ర బిచార?
   ఏనుగునెక్కి తిరిగేవాడెవడు?
   - సరదార(నాయకుడు)

7. కౌన భవానీ కో జనకహై?
   పార్వతి తండ్రి ఎవరు?
   - పరబత - సరదార
     (పర్వతరాజు, హిమవంతుడు)

Monday, December 18, 2017

ప్రశ్న ఒకదాన్లో - సమాధానం మరోదాన్లో


ప్రశ్న ఒకదాన్లో - సమాధానం మరోదాన్లో




సాహితీమిత్రులారా!



ప్రశ్నోత్తర చిత్రం చూద్దామిక్కడ-
ఇందులో ప్రశ్నలు సంస్కృతంలో ఉండగా
సమాధానాలు తెలుగులో ఉన్నాయి
చూడండి-

ఆదిశూన్యే తు కేదారం మధ్యశూన్యే శివాలయమ్అంత్యశూన్యే పయోధారాత్రయః కాంచనవల్లరీ


సమాధానం ఒక మూడక్షరాల పదం.
ఆ పదంలో  మొదటి అక్షరం తొలగిస్తే
కేదారం అంటే వరిమడి.
మధ్యాక్షరం తీసివేస్తే - శివాలయమ్
అంటే దేవాలయం
చివరి వర్ణాన్ని తొలగిస్తే  పయోధారా
అంటే పాలధార
అని వస్తుంది ఆ పదమేదో చెప్పాలి.

సమాధానం - గుమ్మడి

ఈ పదంలో మొదటి అక్షరం - గు
తీసివేస్తే  మిగిలేపదం - మడి
అంటే వరి పండేపొలం(కేదారం)

మధ్య అక్షరం తీసివేస్తే - గుడి

చివరి అక్షరం తీసివేస్తే - గుమ్మ

మూడక్షరాల పదం ఒక కూరగాయను
ఒక తీగ చెట్టును తెలుపుతుంది
కావున సమాధానం సరైనదేకదా!

Friday, October 13, 2017

కావ్య మాహు రమృత ప్రతిమం కిమ్?


కావ్య మాహు రమృత ప్రతిమం కిమ్?




సాహితీమిత్రులారా!


వర్థమానాక్షరమ్ అనే రకానికి చెందిన
ప్రశ్నోత్తరచిత్రం ఇది
గమనించండి

విద్య యాస్తి సహకో2త్ర విరోధీ?
కా మువే రపి మనొ మదయంతీ?
రావణ శ్చ భృశ మీర్ష్యతి కస్మై?
కావ్య మాహు రమృత ప్రతిమం కిమ్?

ఇందులో నాలుగు ప్రశ్నలున్నాయి
కాని జవాబులు ఇక్కడ లేవు
అందుకే దీన్ని బహిర్లాపిక అనే ప్రహేలికకు
చెందినదిగా కూడ చెప్పవచ్చు.

1. విద్య యాస్తి సహకో2త్ర విరోధీ?
    విద్యకు విరుద్ధమైనదేది?
    - రాః (ధనం లేక ద్రవ్యం)
      సరస్వతి ఉన్నచోట లక్ష్మి ఉండదు.

2.  కా మువే రపి మనొ మదయంతీ?
     మహర్షుల మనస్సున కూడ మత్తు, ముత్తు(సంతోషము)ను  
      పుట్టించునది ఏది?
    - రామా (అందగత్తె)
     సున్దరీ, రమణీ, రామా అని అమరకోశం

3. రావణ శ్చ భృశ మీర్ష్యతి కస్మై?
    రావణుడు ఎవరిపై ఎక్కువ ఈర్ష్య కలిగి ఉండును?
   - రామాయ (రామునికొఱకు లేక రామునిపై)

4. కావ్య మాహు రమృత ప్రతిమం కిమ్?
     అమృత తుల్యమైన కావ్యం ఏది
       - రామాయణం
     వాల్మీకి కృత రామాయణం
     అది అమృత సమానమైన కావ్యం అని భావం

దీనిలో మొదటి ప్రశ్నకు సమాధానం - రాః
      రెండవ ప్రశ్నకు సమాధానం  - రామా
      మూడవ ప్రశ్నకు సమాధానం -రామాయ
      నాలుగవ ప్రశ్నకు సమాధానం - రామాయణం
దీనిలోని సమాధానాలు గమనించినట్లయితే
ప్రతి దానిలో అక్షరాలు పేరుగుతూ వచ్చాయి
అందువల్ల దీన్ని వర్ధమానాక్షరమ్ అని గమనించగలం.

Friday, February 17, 2017

అగస్త్యేన పయోరాశేః


అగస్త్యేన పయోరాశేః




సాహితీమిత్రులారా!



విదగ్ధముఖమండనమ్ లోని
ప్రశ్నోత్తర చిత్రం చూడండి-

అగస్త్యేన పయోరాశేః కియత్ కిం పీత ముజ్ఝితమ్?
త్వయావైరికులం వీర సమరే కీ దృశం కృతమ్?


ఇందులో రెండు ప్రశ్నలున్నాయి.
రెంటికి సమాధానం ఒకటే ఉండాలి

ప్రశ్నలు-
1. అగస్త్యేన పయోరాశేః కియత్ కిం పీత ముజ్ఝితమ్?
   (అగస్త్య మహాముని సముద్రంలోని దేన్ని ఎంత
    పరిమాణంలో త్రాగి, మరల విడిచాడు?)

2. త్వయావైరికులం వీర సమరే కీ దృశం కృతమ్?
   (వీరుడా యుద్ధంలో నీ శత్రువంశంను ఏమి చేసితివి?)

రెండింటికి సమాధానం - సకలంకమ్

1. అగస్త్యేన పయోరాశేః కియత్ కిం పీత ముజ్ఝితమ్?
   (అగస్త్య మహాముని సముద్రంలోని దేన్ని ఎంత
    పరిమాణంలో త్రాగి, మరల విడిచాడు?)

   - సకలం - కమ్
(                            సకలం - మొత్తం, కమ్ - నీటిని)
                             (సముద్రంలోని నీటినంతటిని త్రాగి
                               మూత్ర రూపంలో విడిచాడని పురాణం)


2. త్వయావైరికులం వీర సమరే కీ దృశం కృతమ్?
   (వీరుడా యుద్ధంలో నీ శత్రువంశంను ఏమి చేసితివి?)

      - స - కలంకమ్ 
                                (స - కూడుకొన్న, కలంకమ్ - మచ్చ)
                                 (శూరునికి ఓడిన శత్రుబలము, పరాజయముతో
                                   సకలంకం(మచ్చతోకూడినది) అయ్యెను)


Thursday, February 16, 2017

కేషాం పంకజశోభా?


కేషాం పంకజశోభా?




సాహితీమిత్రులారా!




కవీంద్ర కర్ణాభరణంలోని
ప్రశ్నోత్తర చిత్రం చూడండి-
ఇందులో అన్నీ ప్రశ్నలే ఉంటాయి
సమాధానం మనమే చెప్పాలి
అందువలన వీటిని బహిర్లాపిక ప్రహేలికలు
అనికూడ అనవచ్చు.

కేషాం పంకజశోభా? ధూర్తజనః కీదృశం వధూమిచ్ఛేత్?
వక్తు మహోత్తర మేకం కమలభవ స్యాయురేవ వర మవధిః

ఇందులో రెండు ప్రశ్నలున్నాయి
1.కేషాం పంకజశోభా ?
2. ధూర్తజనః కీదృశం వధూమిచ్ఛేత్ ?

అనేవి వీటికి సమాధానం చెప్పడానికి కవి
బ్రహ్మ ఆయుష్షంత అవకాశం ఇచ్చాడు.
అయితే రెండుప్రశ్నలకు సమాధానం
ఒకటిగానే ఉండాలి - అది షరతు.

రెండింటికి సమాధానం - సరసామ్

1. కేషాం పంకజశోభా ?
   వేటికి తామరపువ్వులు శోభను తెస్తాయి?

   - సరసామ్ (పెద్దచెరువు లేక కొలనుకు)

2. ధూర్తజనః కీదృశం వధూమిచ్ఛేత్?
   ధూర్తుడు ఎలాంటి స్త్రీని కోరుకుంటాడు?

- సరసామ్
   (శృంగారరస విశిష్టయైన స్త్రీని) కోరుకుంటాడు.



Thursday, February 2, 2017

ఆరు ప్రశ్నలుకు మూడక్షరాలున్న నది ఏది?


ఆరు ప్రశ్నలుకు మూడక్షరాలున్న నది ఏది?



సాహితీమిత్రులారా!

ఈ శ్లోకంలో 6 ప్రశ్నలున్నాయి చూడండి-

మర్త్యాః కుత్రవసన్తి కస్యవిశిఖాః పుష్పాణి కా వారిధేః
కన్యా? ధాతృమురారిమన్మథ జితాం కా వాను సమ్బుద్దయః
కస్మిన్ముక్తికరీ రతి ర్దినిషదాం సున్దోపసున్దౌ చ కా
వేషా ముత్తరతాం ప్రయాతి తటినీ కాచి త్త్రివర్ణాహ్యయా

దీనిలోని ప్రశ్నలకు సమాధానాలు అన్నిటిని కలిపి
మూడక్షరముల నది ఒకటి సమాధానమౌతుంది.

ప్రశ్నలు -
1. మర్త్యాః కుత్రవసంతి? (మనుషులు ఎక్కడ నివసిస్తారు?)
   - కౌ (భూమియందు)
2. కస్యవిశిఖాః పుష్పాణి? (ఎవని బాణాలు పూలు?)
   - ఏః (మన్మథునివి)
3. కా వారిధేః కన్యా? (సముద్రుని కూతురు ఎవరు?)
   - ఈ (లక్ష్మి)
4. ధాతృమురారిమన్మథ జితాం కా వాను సమ్బుద్దయః?
   (బ్రహ్మ విష్ణు శివులకు సంబోధనలు ఏవి?)
   - క, అ, ఓ
5. కస్మిన్ రతిః ముక్తకరీ?
   (ఎవరియందు ఆసక్తి మోక్షాన్ని కలిగిస్తుంది?)
   - ఏ (విష్ణువునందు)
6. దివిషదాం సున్దోప సున్దౌకౌ ?
   (దేవతలకు సుందోప సుందులెవరు?)
  - అరీ(శత్రువులు)
పై సమాధానాలలో మొదటి మూడింటిని కలుపగా
కౌ + ఏః + ఈ =  కావేరీ
కౌ + ఏః = కావేః (ఆవాదేశసంధి)
కావేః + ఈ = కావేరీ(విసర్గసంధి)
4,5,6 సమాధానాలు కలుపగా
క + ఆ + ఓ + ఏ + అరీ = కావేరీ
ఈ విధంగా సమాధానాలను బట్టి ఆ నదిపేరు - కావేరీ(నది)

Friday, July 29, 2016

క: పరత్రైతి పూజ్యతామ్


క: పరత్రైతి పూజ్యతామ్


సాహితీమిత్రులారా!


ఈ శ్లోకం గమనించండి.
దీనిలోనే ప్రశ్న - ఉత్తరం రెండూ ఉన్నాయి
కావున దీన్ని ప్రశ్నోత్తర చిత్రం అంటారు.

క: కుర్యా ద్భువనం క స్సమున్మూలయే ద్ద్రుమాన్
కిం ప్రతీకే భవే న్మపఖ్యంమం క: పరత్రైతి పూజ్యతామ్

దీనిలో నాలుగు ప్రశ్నలు
వాటికి సమాధానాలు ఉన్నాయి.
గమనించండి.

1. సర్వం భువనం క: కుర్యాత్ ?
   సమస్త ప్రపంచాన్ని ఎవడు సృజించును?
   - క: (బ్రహ్మ)
2. క: ద్రుమాన్ సమున్మూలయేత్ ?
    ఎవడు వృక్షములను పెకలించును?  
    - క: (వాయువు)
3. కిం ప్రతీకే ముఖ్యం భవేత్ ?
   ఏది గాత్రమునందు ప్రధానమగును?
   - కిమ్ (శిరస్సు)
4. క: పరత్ర పూజ్యతామ్ ఏతి?
   ఎవడు పరలోకమున సత్కారము నందును?
   - క: (రాజు)
సమాధానాలైన
క: - క: - కిమ్ - క: - అనేవి
పాదముల మొదటిలోనే ఉన్నవి.

Monday, July 25, 2016

సీమంతినీషు కా శాంతా?


సీమంతినీషు కా శాంతా?


సాహితీమిత్రులారా!

ప్రహేళికలలో ఇది ఒకరకమైనది. చూడండి.

సీమంతినీషు కా శాంతా? 
రాజా కో2భూత్ గుణోత్తమ:?
విద్వద్భి: కా సదావంద్యా ?
అత్రైవోకం న బుధ్యతే

దీనిలో మూడు పాదాలలో మూడు ప్రశ్నలు ఉన్నాయి.
వీటి జవాబులు ఇందులోనే ఉన్నాయి.
కానీ అంతసులువుగా తెలుసుకోలేరు.
తెలిస్తే ఇంతేనా అనిపిస్తుంది.
చూద్దాం.
ఇందులోని ప్రతిపాదం నందలి
మొదటి చివరి అక్షరాలను
కలిపిన సమాధానమౌతుంది.

1. సీమంతినీషు కా శాంతా?  
    స్త్రీలలో శాంతమూర్తి ఎవరు?
   మొదటి అక్షరం - సీ, చివరి అక్షరం - తా
   రెండు కలిపితే - సీతా(జానకి)

2. రాజా కో2భూత్ గుణోత్తమ:?
    సద్గుణములచే ఉత్తముడైన రాజెవరు?
   మొదటి అక్షరం - రా , చివరి అక్షరం - మ:
   రెంటిని కలిపిన - రామ: (శ్రీరాముడు)

3. విద్వద్భి: కా సదావంద్యా ?
    విద్వాంసులచే ఏది ఎల్లపుడు గౌరవింపదగినది?
    మొదటి అక్షరం - వి, చివరి అక్షరం - ద్యా
    రెంటిని కలిపిన - విద్యా (చదువు)

ప్రశ్నలోనే సమాధానం ఉన్నందున
ఇది ప్రశ్నోత్తరచిత్రం కూడా అవుతుంది.

Monday, July 18, 2016

బ్రహ్మాయం వాచ: పరమం వ్యోమ


బ్రహ్మాయం వాచ: పరమం వ్యోమ


సాహితీమిత్రులారా!

వేదాలలో విజ్ఞాన బీజాలు - అనే గ్రంథంలో ప్రస్తావించిన
కొన్ని యజుర్వేద మంత్రాలలోని ప్రశ్రోత్తరచిత్రాలను చూద్దాం.
(నిన్నటి తరువాయి)

పృచ్ఛామి త్వా పరమంత: పృథివ్యా: పృచ్ఛామి యత్ర
భుమనస్య నాభి: పృచ్ఛామి త్వా వృష్ణో అశ్వస్య రేత:
పృచ్ఛామి వాచ: పరమం త్యోమ ఇయం వేది: పరో
అంత: పృథివ్యా అయం యజిఞో భువనస్య నాభి: అయం
ప్యోమో వృష్ణో అశ్యస్య రేతో బ్రహ్మయం వాచ: పరమం వ్యోమ
                                                                (యజు. - 23- 61,62)

ఈ రెండు మంత్రాలలో మొదటిదానిలో ప్రశ్నలు
రెండవదానిలో జవాబులు ఉన్నాయి.
వాటి ఇక్కడ వరుసగా చూద్దాం.

1. హే బ్రహ్మన్ నేను పృథివికి కేంద్రమును అడుగుచున్నాను?
   - ఈ వేది(కేంద్ర బిందువు) భూమికి మధ్య భాగము 
      అనగా భూమి గుండ్రముగా ఉన్నది.
2. భువనములకు నాభిని అడుగుచున్నాను?
   - యజ్ఞమే ఈ భువనమునకు నాభి
3. అగ్నియొక్క అన్నిటికంటె గొప్పశక్తిని అడుగుచున్నాను?
   - అగ్నియొక్క అన్నిటికంటె గొప్పశక్తి విద్యుత్తు
4. వాణి శబ్దములయొక్క జన్మస్థానమును అడుగుచున్నాను?
   - వేదవాణికి జన్మస్థానము పరమేశ్వరుడు,
      శబ్దమునకు జన్మస్థానము ఆకాశము