Wednesday, January 19, 2022

శ్రీనాథుని ప్రేమలేఖ

 శ్రీనాథుని ప్రేమలేఖ




సాహితీమిత్రులారా!



శ్రీనాథుని వీథిలోని పద్యమిది ఆస్వాదించండి-

శ్రీమ దసత్య మధ్యకును, చిన్ని వయారికి, ముద్దులాడికిన్,

సామజయానకున్, మిగుల చక్కని ఇంతికి మేలుకావలెన్

మేమిట క్షేమ మీవరకు, మీ శుభవార్తలు వ్రాసిపంపుమీ

నామది నీదు మోహము క్షణంబును తీరదు స్నేహబాంధవీ!


శ్రీమ దసత్య మధ్యకు(నడుము)ను, 

చిన్ని వయారికి, ముద్దులాడికిన్,

సామజ(ఏనుగు నడక) యానకున్, 

మిగుల చక్కని ఇంతికి మేలుకావలెన్

మేమిట క్షేమ మీవరకు, 

మీ శుభవార్తలు వ్రాసిపంపుమీ

నామది నీదు మోహము క్షణంబును తీరదు 

స్నేహబాంధవీ!

ఇది నేటి మాటలకంటే ముద్దుగా చక్కగా ఉన్నాయికదా


Monday, January 17, 2022

ఈ పద్యానికి అర్థం చెప్పండి

 ఈ పద్యానికి అర్థం చెప్పండి




సాహితీమిత్రులారా!



ఈ పద్యానికి అర్థం చెప్పండి

శరశరకాండకాండహరిచందనచందనచందననాగనాగసుం

దరదరచంద్రచంద్రశ్రితనారదనారదతారతారభూ

ధరధరరాజరాజహయదానవదానవకాశకాశస

త్పురపురమారమారహరభూధరభూధరకాలకాలహా


ఈ పద్యానికి అర్థం కామెంట్స్ లో పెట్టగలరు

Saturday, January 15, 2022

చమత్కార సంవాదం

చమత్కార సంవాదం




సాహితీమిత్రులారా!



పూర్వకవి కృత చమత్కార లక్ష్మీనారాయణ సంవాదము


క్వోయం ద్వారి? హరి, ప్రయాహ్యుపవనం శాఖామృగ సాత్యత్రకిం? 

కృష్ణోహం దయితే, భిభేమి సుతరాం కృష్ణదహం వానరాత్?

రాధేహం మధుసూదనో, వ్రజలతాంతామేవ పుష్పాన్వితా?,

ఇత్థం నిర్వచనీకృతో దయితయాక్రీణో హరిః పాతువః


ఇది సంవాదరూపంలో వ్రాయగా

లక్ష్మి - క్వోయం ద్వారి?(ఎవరక్కడ ద్వారాన)

నారాయణుడు - హరి (కోతిని)(హరి అంటే కోతికూడ)

లక్ష్మి - ప్రయాహ్యుపవనం శాఖామృగసాత్యత్రకిం?

          (కొమ్మల్లో తిరిగే కోతికి ఇక్కడేంపని. ఉద్యానవనానికి వెళ్ళు)       

నారాయణుడు - కృష్ణోహం దయితే

              (ఓ ప్రియురాలా నేను కృష్ణుణ్ణి)

లక్ష్మి - భిభేమి సుతరాం కృష్ణదహం వానరాత్,

         (నల్లకోతయితే నాకు ఇంకా ఎక్కువ భయం)

నారాయణుడు - రాధేహం మధుసూదనో

                    (రాధా నేను మధుసూదనుడను)

లక్ష్మి - వ్రజలతాంతామేవ పుష్పాన్వితాం,

(తుమ్మెద(మధుసూదన)వైతే పూల దగ్గరకు వెళ్ళు)

ఇత్థం నిర్వచనీకృతో దయితయాక్రీణో హరిః పాతువః

(ఇలా ప్రియురాలికి సమాధానం చెప్పలేక సిగ్గుపడిన హరి మిమ్మును కాపాడుగాక)

                                                                                                                -వైద్యంవారి సహకారంతో

Thursday, January 13, 2022

మాధవ మాధవ మాధవులకు సాటి

 మాధవ మాధవ మాధవులకు సాటి




సాహితీమిత్రులారా!



సంస్కృతంలో కొక్కొకుడు రతిశాస్త్రం అనేపేరున కామశాస్త్రం రచించాడు

దాన్ని కూచిరాజు ఎర్రన కొక్కోకం పేరున అనువదించాడు అందులో 

కృతిపతి కుంటముక్కల మల్లనమంత్రి అన్న గంగయామాత్యునిపై 

గూర్చిన పద్యం ఇది గమనించండి-


మాధవ మాధవ మాధవులకు సాటి

                       సౌందర్య విక్రమ సంపదలను

గోపాల గోపాల గోపాలు రకు జోడు

                      భోగసాహస కళా భోగములను

గాంగేయ గాంగేయ గాంగేయులకు బ్రతి

                       వర్ణ ప్రతాప పావన నిరూఢి

కుంభజ కుంభజ కుంభజులకు నీడు 

                        రణ తపస్సామర్ధ్య రాజసముల

నితర జనముల సరిపోల్చ నెట్లు వచ్చు

భాగ్య సౌభాగ్య వైభవ ప్రాభవముల

కుటిలరిపుమంత్రి హృద్వేది కుంటముక్ల

గంగయామాత్యునకు దాన కర్ణునకును


ఇందులో మొదటిపాదంలో 

1. మాధవ (వసంత ఋతువు) సొందర్యలోనూ

2. మాధవ (విష్ణుమూర్తి) విక్రమంలోనూ

3. మాధవ (ఇంద్రుని) సంపదలోనూ

రెండవపాదంలో-

1. గోపాల(కృష్ణుడు) భోగసాహసం అంటే పడగలమీద సాహసం(బహుశా)

    కాళీయవర్ధనం

గంగనమంత్రి పరంగా బోగము, సాహసము

2.గోపాల(గొల్లవారు) కళ(పశువుల పోషించడం 64 కళల్లో ఒకటి) గంగయమంత్రి పరంగా ముఖంలో కళ

3. గోపాల (రాజు) భోగంలోనూ

మూడవ పాదంలో -

1. గాంగేయ (బంగారు) వర్ణం రంగులో

2. గాంగేయ(భీష్ముడు) ప్రతాపంలో

3. గాంగేయుడు((కుమారస్వామి) పావనత్వంలో - కుమారస్వామి పరంగా పవన భక్షణలో, గంగయమంత్రి పరంగా బ్రాహ్మణత్వంలో

నాలుగవపాదంలో -

1. కుంభజ(ద్రోణుడు)రణంలోనూ

2. కుంభజ (వసిష్ఠుడు) తపస్సులోనూ

3. కుంభజ (అగస్త్యుడు) సామర్ధ్యములోనూ (అగస్తుడు సముద్రాన్ని తాగేశాడు. వింధ్యపర్వతాన్ని శాసించాడు)వీళ్ళెవరూ నీకు సాటిరారు

అని చివరగా ముగించాడు.


Tuesday, January 11, 2022

ఈ పద్యానికి అర్థం చెప్పండి

 ఈ పద్యానికి అర్థం చెప్పండి




సాహితీమిత్రులారా!

ఈ పద్యానికి అర్థం చెప్పండి

తవతవతాహితాహియహితారకమాలకమాలచంచరీ

జవజవజాలజాలనహిజాలకవాలకలీలచుంబినీ

కవకవకావకావశుకకాహితకాహితలోకసుందరీ

నవనవనావనావ నవనాహితనాహిత పూర్వశేఖరా


ఈ పద్యానికి అర్థం కామెంట్స్ లో ఉంచగలరు

Monday, January 10, 2022

తమిళంలోని ఏకాక్షరి పద్యం

 తమిళంలోని ఏకాక్షరి పద్యం





సాహితీమిత్రులారా!

మనం తెలుగు, సంస్కృతం, హిందీ, కన్నడ భాషల్లో ఏకాక్షర పద్యాలు చూశాం.

ఇప్పుడు ఇక్కడ తమిళంలోని ఏకాక్షర పద్యం గమనించండి-

ఇందులో క - అనే వ్యంజనంతో కూర్చబడినది. ఇది చిత్తరక్కవికల్ అనే పుస్తకంలోనిది-

காக்கைக்கா காகூகை கூகைக்கா காகாக்கை

కా   క్  కై క క్  కా   కా   కూ కై     కూ    కై  క్ కా   కా   కా  క్  కై

கோக்குக்கூ காக்கைக்குக் கொக்கொக்க - கைக்கைக்குக்

కో      క్ కు క్ కూ కా  క్     కే  క్  కు క్  కొ   క్     కొ  క్ క  -    కై   క్   కై   క్ కు క్

காக்கைக்குக் கைக்கைக்கா கா.

కా   క్     కై  క్ కు క్    కై క్   కై    క్  కా  కా

(కాకి - గుడ్లగూబ. కాకి పగటిపూట కాకిని (గుడ్లగూబ) ఓడించగలదు. 

కాకి రాత్రి కాకిని ఓడించగలదు. యోగ్యుడైన రాజుకి కూడా (చేతిలో పట్టి ఉండవచ్చు).


Sunday, January 9, 2022

ఈ పద్యానికి అర్థం చెప్పండి

ఈ పద్యానికి  అర్థం చెప్పండి




సాహితీమిత్రులారా!



ఈ పద్యానికి అర్థం చెప్పండి

జగతి న్నీదు మహాఘనప్రబల రాజత్కీర్తి శాసించె నె

న్నగ నాగారినగారినానగభిన్నాగారినాగంబుఁ, బు

న్నగనాగారినగారినాగగనభిన్నాగారి నాగంబులన్

దగవైరేభసృణీ! ఘృణీ గుణమణీ! దానప్రధానాగ్రణీ!


ఈ పద్యానికి అర్థం కామెంట్స్ లో ఉంచండి