శబ్దచిత్రములో స్థానచిత్రము
సాహితీమిత్రులారా!
వర్ణములు 5 స్థానాలలో ఉత్పత్తి అగును.
కంఠమునందు పుట్టునవు కంఠ్యములని,
తాలువు(దవడలు)నందు పుట్టునవి తాలవ్యములని,
మూర్ధమునందు పుట్టునవి మూర్ధన్యములని,
దంతములనందు పుట్టునవి దంత్యములని,
ఓష్ఠమునందు పుట్టునవి ఓష్ఠ్యములని
పిలువబడుచున్నవి.
తాలవ్యాక్షరములు - అచ్చులలో ఇ,ఈ
వర్గాక్షరములలో చ వర్గము, అంతస్థములలో - య,
ఊష్మములలో - శ అనునవి.
ఇవి ఉపయోగించక మిగిలిన వాటిని ఉపయోగించి
పద్యము లేక శ్లోకము కూర్చిన అది నిస్తాలవ్యమనబడును.
సరస్వతీకంఠాభరణములోని ఈ శ్లోకం చూడండి-
స్ఫురత్కుండల రత్నౌఘ మఘవద్ధను కర్బురః
మేఘనాదోऽథ సంగ్రామే ప్రావృట్కాలవదాబభౌ
(2-268)
ప్రకాశించుచున్న కర్ణభూషణ రత్న సమూహ మనెడి
హరివిల్లుచేత పొడలు గలిగినవాడై సంగ్రామమునందు
మేఘనాథుడు(ఇంద్రజిత్తు) ప్రావృట్కాలము(వర్షర్తువు)
వలె ప్రకాశించెను.
దీనిలో తాలవ్యములుగాక మిగిలినవి ఉపయోగించుటవలన
దీనిని నిస్తాలవ్యము అంటారు.
ఇది శబ్దచిత్రములో స్థానచిత్రమునకు సంబంధిచినది.
