శ్రీకృష్ణస్తుతి

శ్రీకృష్ణస్తుతి 

సాహితీమిత్రులారా!

శ్రీ మోహన్‌లాల్ శర్మ పాండే గారి నతితతి అనే గ్రంథం నుండి

 శ్రీకృష్ణ  స్తుతి ఆదివర్ణావృత్తి చిత్రంగా కూర్చబడినది.

ఛద్మీ ఛత్త్రాకఛల్లిశ్ఛుపఛురితఛవిశ్ఛాతఛాత్రస్య ఛత్రం

ఛిద్రజ్ఞశ్ఛేకఛాదశ్ఛలనఛలికకృచ్చాదనం ఛాదితానామ్ |

ఛాయేయచ్ఛాయఛృన్నశ్ఛిదిరఛిదురకశ్ఛిత్త్్వరశ్ఛిద్రితానాం

ఛందోగశ్ఛాందసానాం ఛలయతి ఛలినశ్ఛూరికాఛిన్నఛాగాన్ || 6 ||

అన్వయము:

ఛత్త్రాకఛల్లిః, ఛుపఛురితఛవిః, ఛాతఛాత్రస్య ఛత్రమ్, ఛేకఛాదః, ఛలనఛలికకృత్ ఛాదితానాం ఛాదనమ్, ఛాయేయచ్ఛాయఛృన్నః, ఛిదిరఛిదురకః, ఛిద్రితానాం ఛిత్త్్వరః, ఛిద్రజ్ఞః, ఛద్మీ ఛాందసానాం ఛందోగః, ఛూరికాఛిన్నఛాగాన్ ఛలినః ఛలయతి.

ప్రతిపదార్థము- 

·         ఛత్త్రాకఛల్లిః = అడవి పూల గుత్తి వలె సంతతి కలిగినవాడు, అనగా కుక్కగొడుగు (కవి ఇక్కడ యాదవ కుల విస్తృతిని పోల్చారు) వలె వృద్ధి చెందిన ప్రాణి సమూహము కలవాడు.

·         ఛుపఛురితఛవిః = యుద్ధమునందు వ్యాపించిన శోభ కలవాడు.

·         ఛాతఛాత్రస్య = బలహీనపడిన విద్యార్థి అయిన అర్జునుడికి.

·         ఛత్రమ్ = ఉపదేశమనే గొడుగు (ఆశ్రయము) అయినవాడు.

·         ఛేకఛాదః = నేర్పరియైన రక్షకుని ఇంటి పైకప్పు వంటివాడు, అనగా చతుర జనులను రక్షించువాడు.

·         ఛలనఛలికకృత్ = కపట నృత్యము చేయువాడు (మాయావి).

·         ఛాదితానామ్ = ఏకాంతమున (రహస్యమున) ఉన్నవారికి.

·         ఛాదనమ్ = ఆవరణ స్వరూపుడు.

·         ఛాయేయచ్ఛాయఛృన్నః = శని దేవుని కాంతి వంటి శ్యామల (నలుపు) శరీరము కలవాడు.

·         ఛిదిరఛిదురకః = దావాగ్నిని శమింపజేయువాడు.

·         ఛిద్రితానామ్ = దోషములు కలవారిని (దుష్టులను).

·         ఛిత్త్్వరః = నాశనము చేయువాడు.

·         ఛిద్రజ్ఞః = దోషములను ఎరిగినవాడు.

·         ఛద్మీ = కపట వేషధారి (ఇక్కడ శ్రీకృష్ణుడని అర్థం).

·         ఛాందసానామ్ = వైదికులకు.

·         ఛందోగః = సామవేద గానము చేయువాడు.

·         ఛూరికాఛిన్నఛాగాన్ = కత్తితో బలి ఇవ్వబడిన మేకలు కలవారిని.

·         ఛలినః = కపటకారులను.

·         ఛలయతి = వంచించును (శిక్షించును).

'ఛ' చవర్గంలోని రెండవ అక్షరము. ఛలియ (మాయావి) అయిన శ్రీకృష్ణుని చిత్రిస్తూ కవి - మోసగాళ్ల నుండి పుణ్యాత్ములను ప్రభువు రక్షించాలని కోరుతున్నారు. వర్షకాలంలో పుట్టే కుక్కగొడుగుల వలె విస్తారమైన యాదవ కులము కలవాడు, యుద్ధ రంగంలో మెరిసేవాడు, భారతం మధ్యలో మనస్సు వికలమైన అర్జునుడనే విద్యార్థికి 'కర్మణ్యేవాధికారస్తే' అని ఉపదేశమనే ఛత్రాన్ని అందించినవాడు, మాయా నృత్య కోవిదుడు, యోగులకు ఆశ్రయుడు, నల్లని శరీరధారి, దావాగ్నిని ఆర్పేవాడు, దుష్టులను అంతం చేసేవాడు, సామవేద గాయకుడు అయిన ఆ 'ఛలియ' కృష్ణుడు, బలులు ఇచ్చే నెపంతో జంతు హింస చేసే కపట దుర్మార్గులను శిక్షిస్తూ, వేదాలను బ్రాహ్మణులను రక్షించుగాక.