వేదాన్తదేశిక చరితమ్
సాహితీమిత్రులారా!
వేదాన్తదేశికుల చరిత్రమ్
సినిమా ఆస్వాదించండి-
సాహితీమిత్రులారా!
సుశ్లోక రాఘవం
1సు శ్లోక= మంచి కీర్తిగల,రాఘవం= రఘువంశ రాముడు.
2సుశ్లోక=మంచి సంస్కృత పద్యాలు కలిగిన,లాఘవం=లఘువు
(చిన్న చమత్కృతి) {ర,ల-యోరభేదః}
రచన:పంత విఠల, క్రీ.శ.1853
కాలం: 19వశాతాబ్దప్రారంభంలోనూ ఉన్నాడు.
సుశ్లోక లా(రా)ఘవంలో 552 ముక్తక శ్లోకాలు కలిగిన రచన.ప్రతి
శ్లోకంకూడ శ్లేష చమత్కారంతో ఉంది. గ్రంథరచన పూర్తికాగానే కవిగారే నాగర
లిపిలో ముద్రణ వేయించినాడు. ఈ పండితకవివర్యులు మహారాష్ట్రం
వారు.కరహాటక క్షేత్ర నివాసి., గీతా-మహాదేవుల పుత్రరత్నం.ఈ పండితకవి
శ్రీనివాసపండిత ప్రతినిధిధర్మ పరిషత్ లో ప్రధాన పండితవర్యులుగ ఉండినారని తెలియవస్తుంది.
అన్నిటికిమించి శ్రీరామచంద్రమూర్తిని కులదైవతంగఆరాధించినభక్తితత్పరుడు
ఈ కవిపండితవర్యుడు శృంగార, వేదాంత,వ్యాకరణ,ఆయుర్వేద,ఖగోళ, శకునశాస్త్ర,భాగవత పురాణాదులకు సంబంధించిన ఎన్నెన్నో విషయాలను విశేషంగ ఈగ్రంథంలో శ్లేషచమత్కా రంతో చెప్పినాడు. ఈ గ్రంథానికి పంతవిఠలుని శిష్యు డైన నారాయణులవారు "సద్భక్తి"అనే (శ్రుతలిఖిత)అనే వ్యాఖ్యను రచించి నాడు.
ఈ వ్యాఖ్యను ఆధారంగ డా.ఆద రాసుపల్లి యజ్ఞరాములు,
డా.కండ్లకుంట అలహసింగరాచార్యులు తెలుగు చేసినారు.
ఈ గ్రంథాన్ని డా.పుల్లెల శ్రీరామచంద్రుడుగారి "ప్రస్తావన" తో---
కీ.శే.బ్రహ్మశ్రీ కాసులవిశ్వనాథశాస్త్రి గారు,వారికుమారులు తెలుగులిపిలో
ఆగష్టు1993లో ప్రచురించినారు.
సుశ్లోక లా(రా)ఘవంలోని మొదటి శ్లోకం---
అలంకృతి పరిష్కృతః సురసభావన పండితః
ప్రణనష్టఖరదూషణః ప్రథితచారువృత్త స్థితః l
ప్రమోదయతి యః సతః సుగుణతః స్వకశ్లోకతః
ప్రభూ రవికులాగ్రణీః కవివరేణ్యవద్రాజతే ll
అలంకృతి పరిష్కృతః=
1.అలంకారభూషితుడు/ 2.అలంకారశాస్త్రపండితుడు,
సురసభావనే పండితః=
1.దేవసమాజమును రక్షించువాడు 2.శృంగారాదిరసప్రయోగంలోపండితుడు
ప్రణనష్ట ఖరదూషణః=
1.ఖరదూషణులనుసంహరించినవాడు/
2.దుష్టులుచేయునిందలనుతొలగించువాడు,
ప్రథితచారు వృత్తస్థితః=
1.ప్రసిద్ధమైనమంచిశీలం కలవాడు,
2.శార్దూలాదివృత్తప్రయోగనిపుణుడు,
ప్రభూ రవికులాగ్రణీ కవివరేణ్యవ ద్రాజతే=
సత్పురుషులను సంతోషపరచునట్టి
1.సూర్యవంశశ్రేష్ఠుడైన రామచంద్రుడు,
2.కవిశ్రేష్ఠునివలె ,
ప్రకాశిస్తున్నాడు.
1.రవివంశ వర్యా!
2.సుకవి వర్యా !
వైద్యవేంకటేశ్వరాచార్యులు గారి సౌజన్యంతో
సాహితీమిత్రులారా!
అవధానాల్లో అప్రస్తుత ప్రసంగి వేసే కొంటె ప్రశ్నలకి అవధాని అంత కంటే కొంటెగా సమాధానం చెప్తే మంచి హాస్యం పుడుతుంది. అలాంటి కొన్ని ఉదాహరణలు ఎవరో నాకు పంపిస్తే మీతో పంచుకుంటున్నాను .
ప్రశ్న :- అవధానం చేసేవారికి చప్పట్లంటే చాలా ఇష్టమంట కదా! మరి మీకో ?
జవాబు :- నాకు చప్పట్లు ఇష్టం వుండవు. నాకు చప్ప అట్లుకంటే కారం అట్లంటేనే ఇష్టం .
ప్రశ్న :- భార్య తన భర్తకు వడ్డిస్తోంది. భర్త 'పశువ' అన్నాడు. భార్య నవ్వుతూ 'కోతి' అంది ఏమిటిది?
జవాబు :- పశువ అంటే పళ్లెంనిండా శుభ్రంగా వడ్డించమని. కోతి అంటే కోరినంత తిను అని అర్థం .
ప్రశ్న :- పద్యానికి, శ్లోకానికి తేడా ఏమిటి ?
జవాబు :-పద్యం వేగంగా వస్తుంది. శ్లోకం నెమ్మదిగా వస్తుంది. ఎందుకంటే స్లో... కమ్ కదా .
ప్రశ్న:- అమెరికాలో భర్తల సమాధులను భార్యలు విసనకర్రలతో విసురుతారట. చిత్రంగా లేదూ ?
జవాబు:- భర్త చనిపోతూ ‘నా సమాధి ఆరేవరకైనా నువ్వు మరోపెళ్లి చేసుకోవద్దు...' అంటూ ప్రమాణం చేయించుకుంటాడు. భర్త సమాధి తొందరగా ఆరాలని భార్యలు అలా విసురుతూ వుంటారు.
ప్రశ్న : పెళ్లి కాకముందు వధువు, పెళ్లి అయ్యాక భార్య ఎలా కనిపిస్తుంది.
జవాబు : – పెళ్లి కాకముందు 'అయస్కాంతంలా', 'పెళ్లి అయ్యాక సూర్యకాంతంలా...’
ప్రశ్న :- ఉగాది కవి సమ్మేళనానికి కవితలను తీసుకు రమ్మన్నారు
జవాబు :-ఇంతకీ ఏ కవి 'తలను' తీసికెళ్తున్నారు
ప్రశ్న :- పెళ్లికి వెళ్లుతూ పిల్లిని చంకన పెట్టుకొని వెళ్లటమంటే ఏమిటి ?
జవాబు :- అవధానానికి వెళ్లుతూ అప్రస్తుత ప్రసంగిని వెంట పెట్టుకొని వెళ్లటం .
ప్రశ్న :- అవధానాలను నిషేధించే పని మీకు అప్పజెప్పితే ఏం చేస్తారు?
జవాబు :- దశల వారిగా చేస్తాను. ముందు అప్రస్తుత ప్రసంగాన్ని నిషేధిస్తాను .
ప్రశ్న :- అవధానికి ఆశువులు ఎప్పుడొస్తాయి, ఆశ్రువులు ఎప్పుడొస్తాయి ?
జవాబు :- ప్రశ్న వేస్తే ఆశువులు వస్తాయి. అవధానం జరిగి సత్కారం ఎగరగొడితే ఆశ్రువులు వస్తాయి .
ప్రశ్న :- బోడిగుండుకు, మోకాలికి ముడిపెడతారెందుకు
జవాబు :- రెండింటి మీద అంతగా వెంట్రుకలు వుండవు కాబట్టి .
ప్రశ్న :- మీకు రంభనిస్తే ఏం చేస్తారు?
జవాబు :- ఆనందంగా ఇంటికి తీసికెళ్లి ఆకలి తీర్చుకుంటాను. రంభ అంటే అరటిపండు అని అర్థం .
ప్రశ్న :-నాకీ మధ్య శ్రీకృష్ణుడిపై భక్తి పెరిగిపోతోంది. ఆయనలాగే ప్రవర్తించమంటారా ?
జవాబు :- మీ ఆవిడకు ద్రౌపదిపై భక్తి పెరగకుండా చూసుకోండి.
ప్రశ్న :- మీ మైకులో బాంబు పెడితే ఏం చేస్తారు
జవాబు :- వెంటనే ఆ మైకు అప్రస్తుత ప్రసంగీకుడికి ఇచ్చి మాట్లాడమమటాను.
ప్రశ్న :- మీరెప్పుడైనా బూతు పనులు చేశారా జవాబు : -ప్రభుత్వ ఉద్యోగిని కదా ఎన్నికల్లో పోలింగ్ బూతు పనులు' తప్పవు .
ప్రశ్న :- అవధాని గారు మీది వర్ణాంతర వివాహమట నిజమా?
జవాబు :- నిజమే నేను నల్లగా వుంటాను, మా ఆవిడ తెల్లగా వుంటుంది .
ప్రశ్న :-పావురం అంటే మీకు ఇష్టమా ?
జవాబు :-పావు ‘రమ్’ ఎవరికి ఇష్టం వుండదు .
ప్రశ్న :-మీరు సారా త్రాగుతారా ?
జవాబు :- అవును అవధాన కవితామృతాన్ని మన 'సారా’ త్రాగుతాను .
ప్రశ్న :- సన్యాసికి, సన్నాసికి తేడా ఏమిటి?
జవాబు :- అందర్ని వదిలేసిన వాడు సన్యాసి, అందరూ వదిలేసిన వాడు సన్నాసి .
ప్రశ్న :- మీకు వాణిశ్రీ అంటే ఇష్టమా ?
జవాబు :- చాలా ఇష్టం. వాణి అంటే సరస్వతి -జ్ఞానం, శ్రీ అంటే సంపద.
ప్రశ్న: – రైలు పట్టాలకు, కాలి పట్టీలకు అనుబంధం ఏమిటి?
జవాబు:- రైలు, పట్టాల మీద వుంటుంది. పట్టీలు, కాలి మీద వుంటాయి .
ప్రశ్న:- సభలో ఎవరైనా ఆవులిస్తే మీరేమి చేస్తారు ?
జవాబు:- పాలిచ్చేవైతే యింటికి తోలుకెళ్తా .
ప్రశ్న:- పురుషులందు పుణ్యపురుషులు వేరయా! అన్నాడు వేమన. మరి మీరేమంటారు?
జవాబు:- పురుషులందు పుణ్యపురుషులు 'ఏరయా!’
ప్రశ్న:- అవధానిగారు ఇక్కడికి రంభ, ఊర్వశి, మేనక, తిలోత్తమ వస్తే మీరేం చేస్తారు?
జవాబు:- మరో నలుగుర్ని పిలిచి 'అష్టావధానం' చేస్తాను.
ప్రశ్న:- పెళ్లయిన మగవారిని ఏమీ అనరు. కానీ పెళ్లయిన ఆడవాళ్లను 'శ్రీమతి' అంటారెందుకు?
జవాబు:- పెళ్లయిన తరువాత 'స్త్రీ మతి' స్థితిమతి.
మీదే పురుషులు ఆధారపడుతారు గనుక .
ప్రశ్న:- ప్రేమికుడికి, భర్తకు ఏమిటి తేడా గురువు గారు
జవాబు:- గొడవపడితే మాట్లడదేమోనని
భయపడేవాడు ప్రేమికుడ ... మాట్లాడితే గొడవ పడుతుందేమోనని భయపడేవాడు భర్త
ప్రశ్న:- అవధానిగారు కీర్తిశేషుల పెండ్లిపత్రిక వచ్చింది. పెళ్లికి వెళ్లమంటారా?
జవాబు:- తప్పకుండా వెళ్లు. కీర్తిశేషులంటే ' కీర్తి' అమ్మాయి పేరు, 'శేషు' అబ్బాయి పేరు .
ప్రశ్న:- గురువుగారు మా మొదటి అమ్మాయి పేరు దీపిక, రెండవ అమ్మాయి పేరి గోపిక. మరి మూడో అమ్మాయి పుడితే ఏ పేరు పెట్టాలి?
జవాబు: - ‘ఆపిక’ వెంటనే అవధాని సమాధానం
సంస్థానాలు సాహిత్యం ముఖపుస్తకం నుండి-
సాహితీమిత్రులారా!
ఈ వీడియోలో స్వర, వర్ణ, సర్వతోభద్ర
మొదలైన చిత్రాలను నందమోహన్ షైనీ గారు
వివరించారు ఆస్వాదించండి-
సాహితీమిత్రులారా!
పుట్టపర్తిలో జరిగిన కవిసమ్మేళనంలో
జొన్నవిత్తుల రామలింగేశ్వరరావు గారు
బాబాగారి ముంగిట చెప్పిన
ఆంగ్లంలో శార్దూలం, చతుర్భాషా కందం
గమనించండి-
సాహితీమిత్రులారా!
బండ్ల సుబ్రహ్మణ్య కవి గారి
ఆంధ్రాభ్యుదయం నుండి
ద్వినాగ బంధం - ఈశ్వర ప్రార్థన
గమనించండి-