Sunday, November 19, 2017

భారతీయ స్పినక్స్


భారతీయ స్పినక్స్ 




సాహితీమిత్రులారా!

మనదేశ శిల్పాలలో
ఈజిప్టులోని స్పినిక్స్ కు సంబంధించిన
చిత్రం ఒకటుంది మహాబలిపురంలోని
శిల్పాలలో ఈ శిల్పం ఉంది
ఈ శిల్పంలో క్రింద సింహం ఆకారం
తల నరసింహవర్మ మహారాజు
కూర్చారు శిల్పులు చూడండి
ఈ వీడియో మరికోంత సమాచారం
తెలుస్తుంది-















Saturday, November 18, 2017

కాకిని మానవేశ్వరుడు కౌగిట బట్టి రమించె నద్దిరా


కాకిని మానవేశ్వరుడు కౌగిట బట్టి రమించె నద్దిరా




సాహితీమిత్రులారా!

సమస్య-
కాకిని మానవేశ్వరుడు కౌగిట బట్టి రమించె నద్దిరా


మేడూరి ఉమామహేశ్వరంగారి పూరణ-

నాకవనమ్ములో నెనయనందగు జక్కనిపూలతోట రా
కా కమనీయ చంద్రికలు కాయుచునుండ నికుంజసీమ ల
జ్ఞా కమనీయగాత్ర నభిసారిక నాయిక సానురాగ నే
కాకిని మానవేశ్వరుడు కౌగిట బట్టి రమించె నద్దిరా

ఇందులో కాకిని కౌగిలించి నట్లు కనిపిస్తున్న సమస్యను
కవి నాయికను ఏకాకిగా వున్నతరుణంలో కౌగిలించాడని
పూరించి చక్కగా పరిష్కరించారు


Friday, November 17, 2017

ఖడ్గ బంధం


ఖడ్గ బంధం




సాహితీమిత్రులారా!

ఖడ్గబంధం గురించి గతంలో తెలుసుకొని వున్నాము.
ఇక్కడ మరోమారు గుర్తు చేసుకుందాం.
ఇక్కడ మనం
మరింగంటి సింగరాచార్యు ప్రణీతమైన
దశరథరాజనందన చరిత్ర(నిరోష్ఠ్య రామాయణం)
నుండి చూద్దాం-
ఇది ఉత్సహ వృత్తంలో కూర్చబడింది

శౌరిశౌరిసూరివంద్యశాపతాపకోపనా
సూరి భూరివైరి హంససోమసోమ లోచనా
నారిదుర్విచారికర్ణ నాసికా విఖండనా
వారితోగ్రదైత్యగర్వ వన కృశానుపావనా
(దశరథరాజనందన చరిత్ర - 5-309)

బంధాన్ని పిడినుండి చదవడం మొదలు పెట్టాలి
పద్యాన్ని చూస్తూ బంధాన్ని చదివిన అది ఎలా
నడుస్తున్నది అవగతమౌతుంది ఇక చూడండి-



Tuesday, November 14, 2017

రివర్స్ పాటలు(విలోమంగా పాడే పాటలు)


రివర్స్ పాటలు(విలోమంగా పాడే పాటలు)




సాహితీమిత్రులారా!

అనులోమంగా పాడటం అంటే మామూలుగా పాడటం
విలోమంగా పాడటం అంటే ఆ పాటను ప్రతిపదం
వెనుక నుండి అంటే కుడినుండి ఎడమకు పాడటం
దీన్నే రివర్స్ గేర్ అని అంటారు ఇలాంటివానికూడ
మనం గతిచిత్రంలో చూశాము అలాంటి పాటలు
గురుమూర్తిగారు ప్రతిపాటను రివర్స్ చేసి పాడటం
అతనికి మేథాశక్తి చిత్రకవిత్వపు ధోరణికి తార్కాణం-
ఇక్కడ అతని పాటలు వినండి-



Monday, November 13, 2017

రాట్నబంధం


రాట్నబంధం




సాహితీమిత్రులారా!
రాట్నబంధం కూడ అనేక రకాలు
వానిలో చిత్రమంజరిలోని రాట్నబంధం
ఇది కందపద్యంలో కూర్చబడినది

శ్రీరమణా! నాగశయన!
నారాయణ! వరద! కంజనయనా! కృష్ణా!
వీరవర! వీనతురగా!
సారసనాభా! హరీ! వెసన్ నను గనుమా!

ఈ బంధం రాట్నచక్రం మధ్యనుండి ప్రారంభించి చదవాలి
చక్రం మధ్య చక్రంనుండి క్రిందికి వచ్చి వృత్తంగా చదివి
పట్టె క్రిందికిరావాలి దాని ద్వారా క్రింది పట్టెకు వచ్చిన
చివరికి పూర్తవుతుంది. పద్యం చూస్తూ బంధం చదివిన
పూర్తిగా అవగతమౌతుంది. ఇక చదవండి-


Sunday, November 12, 2017

పాటలు పేరడీగా వ్రాయడమే కాదు


పాటలు పేరడీగా వ్రాయడమే కాదు




సాహితీమిత్రులారా!

పాటలు పేరడీగా వ్రాయడమే కాదు
ఒక పాటను ఒక్కొకరు ఎలాపాడతారో
పాడటం కూడ పేరడీనే అవుతుంది
ఇక్కడ పేరడీ గురుస్వామిగారు
పాడిన
నెల్లూరి నెరజాణ నేకుంకుమల్లె మారిపోనా - 
అనే పాటను విందాం-


Saturday, November 11, 2017

అష్టదళపద్మబంధ గర్భ గుచ్ఛబంధము

అష్టదళపద్మబంధ గర్భ గుచ్ఛబంధము




సాహితీమిత్రులారా!

ఒక బంధములో మరో బంధం ఇమిడ్చిన
బంధచిత్రం ఇక్కడ చూద్దాం-
చిత్రమంజరిలోని ఈ పద్యం చూడండి-

మాణవకములో కూర్చబడినది.
సారవిచార! సరసా!
సారసనా! రాసరసా
సార! సదావాసరసా
సార! సమంథావిరసా!

సారసనా-(సారస-నా) - పద్మము నాభియందుగలవాడా(పద్మనాభా)
రాసరసాసార (రాస-రస-ఆసార)-
                       రాసక్రీడానంద వృష్టిగలవాడా
సదావాసరసాసార-(సదా-ఆవాస-రసా-సార)-
               ఎల్లప్పుడు నివసించు భూధనంగలవాడా
సమంథావిరసా-(స-మంథ-అవి-రసా)-
             మందర పర్వతమునందనురాగముతో కూడినవాడా

బంధాన్ని  పద్యాన్ని చూస్తూ చదివితే
విషయం అవగతం అవుతుంది
గుచ్ఛబంధాన్ని చూస్తే అందులో
అష్టదళపద్మబంధము కనిపిస్తుంది చూడండి-